|
[!] 1.5 Maddenin farklı özellikleri (şekil, renk, tat, miktar vb.) dışında cinsine bağlı olarak yalnızca kendisine özgü bazı özellikleri vardır. En yaygın olanları yoğunluk, elektrik iletkenliği, ısı iletimi, erime sıcaklığı, kaynama sıcaklığı ve öz ısı, vb. dir.
[!] 2.1 Maddenin taneciği atom, molekül veya iyon olabilir. Fiziksel değişiklikte maddenin hal, boyut, vb. özellikleri değişir.
Maddenin Plazma Hâli (4. hali)
Langmiur yaklaşık yüzyıl önce iyonize olmuş gaza plazma adını vermiştir. Plazma maddenin 4. hâli olarak kabul edilir ve pozitif vs negatif yüklü parçacıkların birlikteki hareketlerinin tamamıdır. Plazma, birbirine eşit sayıda bağımsız elektron ve pozitif iyonlardan oluşan elektriksel anlamda nötr, iyonize edilmiş gaz karışımına veriien isimdir.
Günümüzde henüz plazma fiziği hakkında çok az şey bilinmektedir. Bugüne kadar plazma dalında sadece bir kişinin Nobel Ödülü alması da bunun göstergesidir.
Fakat her yüklü parçacığın bulunduğu İyonize olmuş sistemlere plazma denilmez.
Plazma Hâlinin Özellikleri
Plazma çok iyi bilinen İletkendir. Bu plazmayı gaz hâlinden ayıran en önemli özelliğidir. Bûîün maddelerin gaz hâlleri yalıtkan iken plazma hâli elektriği çok iyi iletir. Hatta bu iletkenlik katı hâllerden daha iyidir, çünkü plazma hâli tamamen serbest elektronlara sahiptir. Alev plazma hâli olduğundan elektriği iletir. Bu özelliğinden faydalanarak gaz emniyetli sobalar yapılmıştır.
Plazmanın özelliklerinden biri de yüksüz gibi olmasıdır. Yani artı ve eksi elektrik yüklü parçacıklar birbirinden bağımsız gibi hareket ederken sistemin bütünüyle yüksüz olmasıdır.
Plazmanın fazla enerji yayabilmesi için birim hacimdeki partikül sayısı yani yoğunluğu fazla olmalıdır. Sıcaklığı yüksek olsa da yoğunluğu düşük bir plazma fazla enerji yaymaz. Mum alevi düşük sıcaklıkta bir plazma hâlidir. Plazmanın kesiti küçültülüp yoğunluğu artırılırsa sıcaklığı artar.
Plazmanın en önemli özelliklerinden biri de, plazmaya magnetik alan veya elektrik alanında etki edebilmesidir. Bu da gerek günlük yaşantımızda gerekse gelecekteki enerji sorununun halledilmesinde önemli bir özelliktir.
Maddelerin Ortak Özellikleri
Bütün maddelerde bulunan özelliğe ortak özellik denir. Bütün maddelerin hacmi ve kütlesi vardır. Ağırlık ortak özellik olarak akla gelebilir ama, bir maddenin uzayın her yerinde kütlesi olduğu halde bazı yerlerde ağırlığı sıfır olabilir. Yani ağırlık ortak özellik değildir.
Maddelerin, renk, koku, tai. biçim ve sıcaklık gibi özellikleri de vardır. Renk, koku ve tat bazen ortak, bazen de ayırt edici özelliktir. Örneğin tuz ve kömürü rengine bakarak ayırt edebiliriz. Tuz ve toz şeker gibi maddeleri rengine bakarak ayırt edemeyiz. Maddeyi gruplandırmak ve bu gruplandırma hakkında genelleme yapabilmek için maddeler arasında maddenin rengine, kokusuna, canlı ya da cansız oluşuna bağit olmayan ortak özellikler aranır.
Bu ortak özellikler;
a. Eylemsizlik
b. Hacim
c. Kütle dır.
Bir maddenin yalnız kendine ait olan özelliğine ayırt edici özellik denir. Özkütle, erime sıcaklığı, kaynama sıcaklığı, öz ısı, esneklik, çözünürlük, genleşme gibi nicelikler ayırt edici özelliklerdendir.
Maddelerin şekil almış haline cisim denir. Tahta bir madde, fakat tahtadan yapılmış sıra bir cisimdir. Çelik bir madde, çelikten yapılmış tencere cisimdir.
Maddenin Ölçülebilen Özellikleri
Maddelerdeki bazı nicelikler deneysel olarak ölçülebilir. Bu nicelikler;
Hacim
Kütle
Özkütle
Erime ve kaynama sıcaklığı
Çözünürlük
Esneklik
Genleşme
Isı iletkenliği
|
Yorumlar
RSS beslemesi, bu iletideki yorumlar için.