|
[!] 1.1 Bu kazanım makro ölçek düzeyinde ele alınmalıdır. Örneğin fotondan bahsedilmemelidir.
[!] 1.2 Maddenin katı, sıvı ve gaz halleri hatırlatılarak plazma hali açıklanır. Öğrenciler, maddenin plazma halini ilk defa öğrendikleri için bu kavram üzerinde durulmalı ve günlük yaşamdan örnekler verilmelidir. Maddenin dört halinin öteleme hareketi yapıp yapmadıklarına göre, sıkıştırılıp sıkıştırılamadıklarına göre ve mıknatıstan etkilenip etkilenmediklerine göre sınıflandırılabileceği açıklanır.
Madde Nedir?
Çevreye bakıldığında çok sayıda ve özellikleri değişik varlıkların olduğu görülür. Çevrede görülen herşey maddedir. Biz de bir maddeyiz, Yeryüzü çok çeşitli maddelerin bir topluluğudur. Hava, su, toprak ve güneş kainatın en önemli dört maddesidir. Bazı bilim adamlan yeryüzündeki maddelerin kaynağının bunlar olduğunu söylemişlerdir.
Maddelerin çoğunu görebiliriz. Su, taş, toprak, defter, kitap, sıra ... vb. maddeler görebildiğimiz maddelerdir.
Bazı maddeleri ise göremediğimiz halde duyu organlarımızla hissedebiliriz. Hava ve koku gibi maddeleri göremeyiz ama hissedebiliriz.
Isı, ışık, ses, düşünceler ve fikirler ise madde değildir. Cisimlerin uzayda kapladıkları yere hacim denir.
Sonuç olarak, uzayda yer kaplayan yani hacmi ve kütlesi olan varlıklara madde denir. Madde, katı, sıvı ve gaz olmak üzere üç halde bulunur. Aynı madde katı, sıvı ve gaz hâllerinden herhangi birinde bulunabilir.
Katı Maddeler
Belli bir hacmi ve belli bir şekli olan maddelere katı maddeler denir.
1- Katı maddeler genellikle sert yapılıdır. Yani akışkan değildir.
2- Maddenin, atomların arasındaki boşluğun en az I olduğu hal katı hâlidir.
3-Ayrıca katı maddeler I atomlarının en yavaş hareket edebildiği hâldir.Fiziksel yollarla, diğer üç hâl olan sıvı, gaz ve plazmaya dönüştürülebilir.
4-Hacmi ve şekli sabit olan maddelerdir.
5-Tanecikler arası çekim kuvveti en fazladır.
6-Tanecikler birbirinden bağımsız hareket edemez.
7-Katılar yalnızca tabana basınç yapar.
8-Bazı katı maddeler sıkıştırabilir. Demir, nikel, kobalt gibi katı maddeler mıknatıs tarafından etkilenir.
9-Çevremizde bir çok katı madde vardır. Örneğin; ağaç, taş, beton, buz, kesme şekeri gibi...
Sıvı Maddeler
Belirli bîr hacmi olan fakat belirgin bir şekli olmayan, ayrıca akıcılık özelliği de olan maddelere sıvı maddeler denir.
1- Moleküller arası uzaklık katı maddelere göre daha fazladır.
2-Moleküller birbirleri üzerinde kayma hareketi yapar
3-Sıvılar sıkıştınlarak hacmi pek değiştirilemez. Sıvılar akışkandır.
4-Tanecikler arası çekim kuvveti katılara oranla daha az, ama gazlara oranla daha fazladır.
5-Tanecikler birbirinden kısmen bakımsızdır. Su, süt, ispirto, alkol, benzin, kolonya gibi maddeler sıvı maddelere örnektir.
6- Sıvılar mıknatıstan etkilenmez. Fakat demir, nikel ve kobaltın sıvıları etkilenir.
Gaz Maddeler
1-Gaz, maddenin hâlinden biridir. Bu haldeyken maddenin yoğunluğu çok az, akışkanlığı ise son derece fazladır.
2-Gaz hâlindeki maddelerin belirli bir şekli ve hacmi yoktur.
3-Gazı meydana getiren tanecikler her yönde hareket edebilir ve bulundukları kabın hacmini tamamen doldururlar.Örneğin, hava bir gaz karışımıdır ve azot, oksijen, çok az miktarda asal gazlar ve karbondioksitten meydana gelmiştir.
4-Gazlar birbiriyle her oranda karışabilir. Gazların birbiri ile oluşturdu klan karışımlar homojendir.
Hacimleri, dolayısıyla yoğunlukları basınç ve sıcaklığa tabidir.
5-Genellikle gazın basınç veya sıcaklığının az miktarda değişmesi, gazın hacminde çok büyük değişiklikler meydana getirir.
6-Bölün gazlann genleşme ve sıkışma kat sayılan aynıdır. Fakat sm ve katıların böyle bir özelliği yoktur.
|
2010-2011 1.fizik zümre toplantı tutanağı
2010-2011 11.sınıf fizik yıllık plan
Yorumlar